Hydroksyzyna to anksjolityk o działaniu przeciwhistaminowym i uspokajającym (ATC N05BB01), który wydaje się wyłącznie na receptę Rp. ChPL Atarax wskazuje ją w trzech sytuacjach: objawowe leczenie lęku u dorosłych, objawowe leczenie świądu oraz premedykacja przed zabiegiem chirurgicznym. Nie jest psychotropem w rozumieniu wykazu ani pochodną benzodiazepin, ma za to przeciwwskazania kardiologiczne związane z odstępem QT w zapisie EKG. W tabelach poniżej znajdziesz tempo działania, działania niepożądane, interakcje i zasady recepty.
Hydroksyzyna w tabelach: jak działa, kiedy działa i czego nie łączyć
Redakcja receptika.pl · konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · 16 października 2026
E-Recepta
59,00 zł
Opłata dotyczy konsultacji lekarskiej. Lek kupujesz osobno w aptece.
Hydroksyzyna w jednym rzucie oka: karta substancji
Dane w tabeli pochodzą z rejestru URPL i z Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) Atarax, tabletek powlekanych. Inne preparaty z hydroksyzyną mogą mieć inne moce i postacie, więc przy konkretnym leku sprawdź jego własną ulotkę.
| Parametr | Co mówi rejestr i ChPL |
|---|---|
| Substancja czynna | chlorowodorek hydroksyzyny, kod ATC N05BB01, leki psycholeptyczne, anksjolityki |
| Pokrewieństwo chemiczne | pochodna difenylometanu, chemicznie niezwiązana z fenotiazynami, rezerpiną, meprobamatem ani benzodiazepinami |
| Kategoria wydania | Rp, we wszystkich postaciach: tabletki powlekane, syrop i roztwór do wstrzykiwań |
| Status psychotropowy | hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu |
| Okres półtrwania | około 14 godzin u dorosłych (zakres 7-20 godzin), u osób w podeszłym wieku do 29 godzin |
| Moce tabletek w obrocie | 10 mg i 25 mg; moc i schemat dobiera lekarz |
Na co jest stosowana: trzy wskazania z ChPL
Pkt 4.1 ChPL Atarax wymienia trzy wskazania i żadnych więcej. Zwróć uwagę na wiek: leczenie lęku dotyczy dorosłych, natomiast świąd i premedykacja są opisane także dla dzieci od 12. miesiąca życia.
W opisie działania ChPL łączy kilka właściwości: przeciwhistaminowe, anksjolityczno-sedacyjne, a także działanie przeciwwymiotne, spazmolityczne i łagodne przeciwbólowe. Wykazano też zmniejszenie świądu w różnych postaciach pokrzywki, wyprysku i zapalenia skóry. Dlatego przepisują go lekarze różnych specjalności, nie tylko psychiatrzy.
- objawowe leczenie lęku u dorosłych
- objawowe leczenie świądu
- premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi
Kiedy zaczyna działać: minuty, godziny i okres półtrwania
Czas działania zależy od tego, o który efekt pytasz, i od postaci leku. ChPL podaje konkretne przedziały, więc zamiast ogólnego „po jakimś czasie” masz je poniżej:
| Co | Według ChPL |
|---|---|
| Działanie sedacyjne po syropie | rozpoczyna się po 5-10 minutach od podania doustnego |
| Działanie sedacyjne po tabletkach | rozpoczyna się po 30-45 minutach od podania |
| Działanie przeciwhistaminowe | rozpoczyna się mniej więcej po 1 godzinie od podania doustnego |
| Maksymalne stężenie we krwi | osiągane w ciągu około dwóch godzin po zażyciu doustnym |
| Okres półtrwania | około 14 godzin u dorosłych; u osób starszych wydłużony do 29 godzin |
| Niewydolność wątroby | działanie przeciwhistaminowe pojedynczej dawki może się przedłużyć nawet do 96 godzin |
Działania niepożądane: liczby z badań z placebo
ChPL podaje dane z badań klinicznych kontrolowanych placebo, w których uczestniczyło 735 osób przyjmujących hydroksyzynę i 630 osób na placebo. Najwyraźniejsza różnica względem placebo dotyczy senności:
| Działanie niepożądane | Hydroksyzyna | Placebo |
|---|---|---|
| Senność | bardzo często (13,74%) | często (2,70%) |
| Suchość w jamie ustnej | często (1,22%) | niezbyt często (0,63%) |
| Zmęczenie | często (1,36%) | niezbyt często (0,63%) |
| Ból głowy | często (1,63%) | często (1,90%) |
Rzadsze reakcje i pytanie o przytycie
Z danych po wprowadzeniu leku do obrotu ChPL wymienia też reakcje rzadsze. Zestawiamy je według częstości, żeby nie straszyć wszystkim naraz: to nie jest lista tego, co się stanie, tylko tego, co zgłaszano.
Przytycie to osobna fraza, którą ludzie wpisują w wyszukiwarkę. W ChPL zwiększenie masy ciała figuruje w kategorii „częstość nieznana” oraz wśród działań obserwowanych dla cetyryzyny, głównego metabolitu hydroksyzyny, które mogą wystąpić także po hydroksyzynie. Jeśli zauważysz zmianę wagi, omów ją z lekarzem.
| Częstość | Przykłady z ChPL |
|---|---|
| Często | sedacja, zmęczenie |
| Niezbyt często | pobudzenie, splątanie, zawroty głowy, bezsenność, drżenie, nudności, złe samopoczucie, gorączka |
| Rzadko | dezorientacja, omamy, drgawki, dyskineza, zaburzenia akomodacji, tachykardia, niedociśnienie, zaparcia, wymioty, zatrzymanie moczu, reakcje nadwrażliwości |
| Bardzo rzadko | wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, ciężkie reakcje skórne |
| Częstość nieznana | omdlenie, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zwiększenie masy ciała |
Serce i odstęp QT: przeciwwskazania z ChPL
Stosowanie hydroksyzyny wiązano z wydłużeniem odstępu QT w EKG, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Większość zgłoszonych osób miała dodatkowe czynniki ryzyka, na przykład zaburzenia elektrolitowe albo inne leki. Dlatego ChPL zaleca najmniejszą skuteczną dawkę i możliwie najkrótsze leczenie.
To nie jest zwykła uwaga: pkt 4.3 ChPL wymienia wydłużenie QT i każdy z jego znanych czynników ryzyka wprost jako przeciwwskazanie.
ChPL nie wskazuje żadnego leku, przeciwdepresyjnego ani innego, jako bezpiecznego w połączeniu z hydroksyzyną. Zamiast tego obowiązuje jedna reguła: hydroksyzynę przeciwwskazano w połączeniu z każdym lekiem, o którym wiadomo, że wydłuża QT. Wśród przykładów dokument wymienia m.in. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, niektóre antybiotyki (np. erytromycynę, lewofloksacynę, moksyfloksacynę), metadon oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, w tym cytalopram i escytalopram. To tylko przykłady z szerszej grupy, a nie ranking preparatów, dlatego cały zestaw twoich leków ocenia lekarz.
Jeśli wystąpią objawy mogące wskazywać na zaburzenia rytmu serca, ChPL każe przerwać leczenie, a pacjent powinien natychmiast zgłosić się do lekarza. Poniżej sytuacje, w których pkt 4.3 ChPL przeciwwskazuje hydroksyzynę:
- osoby ze znanym wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT
- osoby z chorobą układu krążenia
- osoby ze znaczącymi zaburzeniami elektrolitowymi, czyli niedoborem potasu (hipokaliemia) albo magnezu (hipomagnezemia)
- osoby ze znaczącą bradykardią (bardzo wolną czynnością serca)
- osoby, w których rodzinie zdarzył się nagły zgon sercowy
- osoby przyjmujące jednocześnie leki wydłużające QT albo wywołujące zaburzenia rytmu torsade de pointes
Alkohol, kierownica, ciąża, dzieci i seniorzy w jednej tabeli
Pytania o codzienne sytuacje łatwiej porównać w zestawieniu. Brzmienie ChPL przytaczamy bez łagodzenia, bo „przeciwwskazane” i „unikaj” to dwa różne stopnie ostrzeżenia:
| Sytuacja | Co stoi w ChPL |
|---|---|
| Alkohol | należy unikać jednoczesnego picia alkoholu, bo alkohol nasila działanie hydroksyzyny |
| Prowadzenie pojazdów | możliwe zmęczenie, zawroty głowy, sedacja i zaburzenia widzenia; wpływ na reakcje i koncentrację określono jako umiarkowany do znacznego, zwłaszcza przy dużych dawkach lub razem z alkoholem; pacjenta należy przestrzec przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn |
| Ciąża | hydroksyzyna jest przeciwwskazana w czasie ciąży; przenika przez łożysko, a u noworodków matek leczonych w późnej ciąży opisano m.in. hipotonię i depresję układu nerwowego |
| Karmienie piersią | przeciwwskazana podczas laktacji; obserwowano ciężkie działania niepożądane u karmionych niemowląt |
| Kobiety w wieku rozrodczym | muszą stosować odpowiednią antykoncepcję w trakcie leczenia |
| Dzieci | małe dzieci są bardziej narażone na działania ze strony układu nerwowego, a drgawki zgłaszano u nich częściej niż u dorosłych |
| Osoby w podeszłym wieku | stosowanie nie jest zalecane, bo eliminacja jest wolniejsza, a ryzyko działań niepożądanych (np. przeciwcholinergicznych) większe |
| Niewydolność wątroby lub nerek | ChPL każe obniżać dawki, a przy ciężkich zaburzeniach nerek tabela w dokumencie wskazuje znacznie mniejszy odsetek dawki zalecanej |
Inne interakcje: zestawienie połączeń z ChPL
Poza lekami wydłużającymi QT ChPL opisuje jeszcze kilka kategorii. Podaj lekarzowi i farmaceucie wszystko, co przyjmujesz, także leki OTC i suplementy:
| Z czym | Co pisze ChPL |
|---|---|
| Leki hamujące układ nerwowy i leki przeciwcholinergiczne | możliwe nasilenie działania; dawkowanie trzeba dostosować indywidualnie |
| Betahistyna i inhibitory cholinoesterazy | hydroksyzyna działa wobec nich antagonistycznie |
| Inhibitory MAO | należy unikać jednoczesnego podawania |
| Adrenalina | hydroksyzyna osłabia jej działanie zwiększające ciśnienie krwi |
| Cymetydyna | zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% i zmniejsza stężenie jej metabolitu |
| Testy alergiczne i test prowokacji oskrzelowej | leczenie należy przerwać na co najmniej 5 dni przed badaniem, by nie zafałszować wyników |
| Substraty CYP2D6 | hydroksyzyna jest inhibitorem tego enzymu i w dużych dawkach może powodować interakcje |
Psychotrop, uzależnienie i odstawianie: trzy pytania, trzy odpowiedzi
Czy hydroksyzyna to psychotrop? W potocznym znaczeniu pacjenci tak ją nazywają, bo działa na układ nerwowy, ale formalnie nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu, a w rejestrze ma kategorię Rp. Dlatego nie obowiązują jej szczególne reguły recept na psychotropy.
Czy uzależnia? ChPL Atarax nie zawiera ostrzeżenia o uzależnieniu ani osobnej sekcji o zespole odstawienia, co odróżnia ją od dokumentów benzodiazepin. W opisie badań zapisano za to, że po 4 tygodniach leczenia pacjentów z zaburzeniami lękowymi nie wystąpiły objawy odstawienne. Nie zamieniaj tego w obietnicę dla siebie: dane dotyczą określonego badania, a historię leczenia znasz tylko ty i lekarz.
Jak zakończyć leczenie? Najbezpieczniej razem z lekarzem, który zna twoją dokumentację. Pamiętaj, że hydroksyzyna leczy objawowo, więc po jej przerwaniu objawy mogą wrócić, a zmiana leku albo schematu jest decyzją medyczną. Tu nie podamy żadnego schematu zmniejszania.
Nazwy handlowe i zamienniki: Atarax, Hydroxyzinum i spółka
W obrocie jest sporo preparatów o różnych nazwach, lecz o tej samej substancji czynnej. Poniżej pogrupowaliśmy je według tego, co potwierdza rejestr. Ceny leku nie podajemy, bo zależy od preparatu, wielkości opakowania i apteki.
| Nazwa | Co potwierdza rejestr |
|---|---|
| Atarax | tabletki powlekane 10 mg i 25 mg; na jego ChPL opiera się ta strona |
| Comfortin, Hydroxyzine Orion | ta sama substancja czynna, dane o mocy i postaci w ChPL danego preparatu |
| Hydroxyzinum Adamed, Aflofarm, Amara, Bluefish, Espefa, Hasco, PPH, Polfarmex, Teva, VP | ta sama substancja czynna; różni producenci, więc przed zamianą porównaj moc i postać na opakowaniu |
| Postacie w obrocie | tabletki powlekane 10 mg i 25 mg, syrop (m.in. 2 mg/ml oraz 10 mg/5 ml) i roztwór do wstrzykiwań |
Recepta na kontynuację leczenia: jak to wygląda
Hydroksyzyna jest wydawana na receptę Rp. Hasło „hydroksyzyna bez recepty” w wyszukiwarce prowadzi do ofert, których nie ma co szukać: sprzedaż poza apteką i bez recepty oznacza ryzyko podróbek i leku o nieznanym składzie. Nie kupisz jej legalnie bez recepty.
Ponieważ hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową ani środkiem odurzającym, nie obejmują jej szczególne reguły z rozporządzenia o takich substancjach, w tym reguła 3 miesięcy. Obowiązują zasady ogólne, które zestawiamy poniżej:
| Zasada | Podstawa |
|---|---|
| E-recepta jest ważna do 365 dni, ale to górny pułap ogólny; ustawa przewiduje krótsze terminy m.in. dla antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni) | art. 96a ust. 7 ustawy - Prawo farmaceutyczne |
| Receptę potrzebną do kontynuacji leczenia lekarz może wystawić bez badania, o ile uzasadnia to stan zdrowia pacjenta widoczny w dokumentacji medycznej | art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty |
| Badanie może się odbyć za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub łączności, a lekarz analizuje też dostępną dokumentację | art. 42 ust. 1 tej samej ustawy |
Jak to robimy u nas: formularz, ocena lekarza, czat
Obsługujemy wyłącznie kontynuację leczenia, które już trwa i ma swoją dokumentację. Po stronie pacjenta jest formularz z wywiadem, po stronie lekarza ocena wniosku (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a doprecyzowania odbywają się na czacie. Wideo ani rozmowy telefonicznej nie ma. Rozpoznanie lęku i pierwszy dobór leku zostają przy lekarzu na wizycie, a lekarz oceniający wniosek może odmówić wystawienia recepty. Jeśli lekarz odmówi, opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.
Wybierz ścieżkę zgodną z tym, na co się leczysz: e-recepta albo, gdy leczenie ma charakter psychiatryczny, e-recepta psychiatryczna. Czym różni się kontynuacja od pierwszej wizyty, wyjaśnia osobny poradnik, a o przygotowaniu dokumentów przeczytasz w tekście co przygotować przed wnioskiem.
Inne leki stosowane w zaburzeniach lękowych opisujemy w osobnych kartach: alprazolam i escitalopram. Pamiętaj, że escitalopram wydłuża odstęp QT i jego połączenie z hydroksyzyną jest przeciwwskazane. Jeśli lekarz wystawi receptę, kod zrealizujesz według opisu realizacji kodu w aptece.
Preparaty z tą substancją
Źródła
Hydroksyzyna to lek wydawany na receptę (Rp). Tu znajdziesz tylko drogę wniosku - bez dawek i bez zaleceń terapii. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz po ocenie wniosku.
Skąd bierzemy informacje i kto je sprawdza - wyjaśniamy w wytycznych redakcyjnych.
Przebieg sprawy
Otwierasz formularz. Wniosek startuje z wpisaną nazwą preparatu Hydroksyzyna.
Wypełniasz wniosek. Podajesz dane, przepisujesz z opakowania nazwę i moc oraz wypełniasz krótki wywiad medyczny.
Płacisz za konsultację. Płatność następuje po wypełnieniu formularza, przed przekazaniem wniosku lekarzowi.
Lekarz ocenia wniosek. Decyzję podejmuje lekarz z prawem wykonywania zawodu, który osobiście czyta wniosek.
Poznajesz decyzję. Jeśli lekarz wystawi receptę, kod trafia do Ciebie e-mailem. Wcześniej może dopytać na czacie.
Krótkie odpowiedzi
W jakich sytuacjach przepisuje się hydroksyzynę?
ChPL Atarax wymienia trzy wskazania: objawowe leczenie lęku u dorosłych, objawowe leczenie świądu oraz premedykację przed zabiegami chirurgicznymi. Lekarz zawsze dobiera ją indywidualnie i, zgodnie z dokumentem, w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.
Ile czasu mija, zanim hydroksyzyna zadziała?
Dla działania uspokajającego ChPL podaje przedziały: 5-10 minut po syropie i 30-45 minut po tabletkach. Działanie przeciwhistaminowe zaczyna się mniej więcej po godzinie, a stężenie we krwi sięga szczytu po około dwóch godzinach. Okres półtrwania to około 14 godzin.
Czy po hydroksyzynie można się uzależnić?
Charakterystyka tego leku nie ostrzega przed uzależnieniem: ChPL Atarax, w odróżnieniu od charakterystyk benzodiazepin, nie ma ani takiego ostrzeżenia, ani sekcji o zespole odstawienia. Zapisano natomiast, że po 4 tygodniach leczenia osób z zaburzeniami lękowymi nie wystąpiły objawy odstawienne. Każdą decyzję o przerwaniu leczenia omów z lekarzem.
Hydroksyzyna a wieczorny kieliszek wina: czy to bezpieczne?
Nie powinno się. ChPL każe unikać jednoczesnego picia alkoholu, bo nasila on działanie hydroksyzyny, w tym senność i spowolnienie reakcji. To szczególnie ważne przed prowadzeniem pojazdu, ponieważ dokument opisuje wpływ leku na koncentrację jako umiarkowany do znacznego.
Czy hydroksyzyna powoduje przytycie?
Może, ale ChPL nie podaje, jak często: zwiększenie masy ciała figuruje tam w kategorii częstości nieznanej i wśród działań obserwowanych dla cetyryzyny, głównego metabolitu, które mogą wystąpić także po hydroksyzynie. Częstych zmian wagi w tabeli z badań z placebo nie wymieniono. Zmianę masy ciała zgłoś lekarzowi.
Jak odstawić hydroksyzynę?
Nie podajemy schematu, bo ustala go lekarz prowadzący na podstawie twojej historii. Dokument nie opisuje osobnego zespołu odstawienia, ale po zakończeniu leczenia mogą wrócić objawy, które lek łagodził. Jeśli pojawią się objawy sercowe, ChPL każe leczenie przerwać i niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Jaką kategorię wydania ma hydroksyzyna: Rp czy sprzedaż swobodna?
Hydroksyzyna ma kategorię Rp w każdej postaci: tabletki, syrop i roztwór do wstrzykiwań. Hydroksyzyny nie kupisz bez recepty, a oferty spoza apteki to ryzyko podróbek z nielegalnych źródeł. Nie jest substancją psychotropową, więc szczególne reguły recept na psychotropy jej nie dotyczą.
Czy receptę na hydroksyzynę można dostać online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia, a lekarz uzna wystawienie za uzasadnione. Prawo dopuszcza badanie za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, a receptę niezbędną do kontynuacji leczenia można wystawić bez badania, gdy uzasadnia to dokumentacja. U nas wniosek ocenia lekarz na podstawie formularza i dokumentów, może zadać pytania na czacie i może odmówić wystawienia recepty.
Bezpiecznie od początku do końca
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381.
Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301.
Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Płacisz BLIK-iem albo kartą - szybko i bezpiecznie, dopiero po wypełnieniu wniosku.